Λίμνη Υλίκη

Η φυσική λίμνη της Υλίκης (9η σε μέγεθος στην Ελλάδα) βρίσκεται στην ανατολική Στερεά Ελλάδα, στο νομό Βοιωτίας, στα νοτιοανατολικά όρια του Δήμου Ορχομενού και στα βορειοδυτικά του Δήμου Θηβαίων. Παλαιότερα ονομαζόταν και Λικέρι ενώ στην αρχαία εποχή το όνομα τονιζόταν στη λήγουσα "Υλική" και προέρχεται από την αρχαία πόλη Ύλη ή Ύλαι. Ως πιθανή θέση της πόλης αυτής αναφέρεται η κορυφή μικρού υψώματος ανάμεσα στους πρόποδες του Πτώου όρους και της λίμνης Υλίκης, όπου υπάρχουν βυζαντινά τείχη με θεμέλιους λίθους των Ελληνιστικών χρόνων.

Στην πόλη αυτή κατασκευάζονταν οι ξακουστές βοιωτικές ασπίδες με πρωτομάστορα τον Τυχίο που τον αναφέρει ο Όμηρος στην Ιλιάδα. Πριν την αποξήρανση της Κωπαΐδας το μέσο βάθος της λίμνης ήταν μόλις 3,8 μέτρα. Μετά την αποξήρανση η έκταση σχεδόν διπλασιάστηκε και η μέση στάθμη ανήλθε κατά25-30 μέτρα.

Η θέση της Υλίκης στο Δήμο Ορχομενού.

Η Υλίκη βρίσκεται σε συντεταγμένες 38°24'26"N, 23°16'49"E στη λεκάνη που σχηματίζουν τα βουνά Κτυπάς ή Μεσσάπιο (1.021 μέτρα) ανατολικά, Πτώο (726 μέτρα) βόρεια, Σφίγγειο (565 μέτρα) δυτικά και από χαμηλούς λόφους νότια. Η λεκάνη τηςδέχεται τα νερά της αποξηραμένης Κωπαΐδας λίμνης μέσω του ποταμού Βοιωτικού Κηφισού, αλλά εμπλουτίζεται και από υπόγειες πηγές και άλλα μικρότερα υδάτινα ρεύματα από τα βουνά που την περικλείουν.

Η έκτασή της αν και αυξομειώνεται ανάλογα με τις κλιματολογικές συνθήκες καλύπτεισχεδόν 22 τετραγ. χλμ., το μέγιστο βάθος της φτάνει τα 38,5 μέτρα (με μέσοβάθος 28,8 μέτρα), ενώ η συνολική ποσότητα νερού (όταν είναι γεμάτη),ανέρχεται περίπου στα 663.000.000 κυβικά μέτρα. Αριστερά η Υλίκη και δεξιάη Παραλίμνη. Σε μικρή απόσταση βορειοανατολικά της Υλίκης βρίσκεται ήμικρότερη Παραλίμνη, (15 τετραγ. χλμ.) η αρχαία Τρεφία ή Ουγγρία, που ωςπρος την επιφάνεια της στάθμης βρίσκεται 20 μέτρα χαμηλότερα, με τηνοποία συνδέεται με διώρυγα μήκους 2,5 χιλιομέτρων.

Παλαιότερα μέσω αυτήςτης διώρυγας, ανάλογα με τις εποχές, τα πλεονάζοντα νερά της Υλίκης διοχετεύονταν στην Παραλίμνη και από εκεί στον Ευβοϊκό Κόλπο. Λόγω της ασβεστολιθικής σύστασης του πυθμένα της Υλίκης, υπάρχουν πολλά καρστικά υπόγεια έγκοιλα και καταβόθρες που συντελούν στην παροχέτευση πρόσθετου υδάτινου δυναμικού (30%) προς την Παραλίμνη και τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο. Στο παρελθόν έγιναν προσπάθειες στεγανοποίησης τουπυθμένα οι οποίες όμως δεν απέδωσαν.