Μυκηναϊκή Ακρόπολη Γλα

Στα βορειοανατολικά της περιοχής της Κωπαΐδας, βρίσκονται τα ερείπια της μυκηναϊκής ακρόπολης  Γλα. Κατασκευάστηκε στη Μυκηναϊκή εποχή και ήταν οχυρωμένο με ισχυρό κυκλώπειο τείχος, με τέσσερις πύλες. Το τείχος ήταν κατασκευασμένο με ογκόλιθους. Στο εσωτερικό του τα κτίσματα ήταν λιγοστά, συγκεντρωμένα σε έναν κεντρικό περίβολο. Θεωρείται ότι ήταν υπό τον έλεγχο του Ορχομενού και αποτελούσε το κέντρο ελεγχου και συντήρησης των έργων αποξήρανσης της Κωπαϊδας, καθώς και αποθήκη των σιτηρών της περιοχής. 

Η ακρόπολη του Γλα είναι η μεγαλύτερη οχυρωμένη μυκηναϊκή ακρόπολη που διατηρείται στον ελλαδικό χώρο. Από την κατασκευή του το τείχος δεν συμπληρώθηκε ή τροποποιήθηκε. Το βασικό κτίριο στην ακρόπολη του Γλα είναι το Μέλαθρον. Αποτελείται από δύο πτέρυγες και κάλυπτει το μεγαλύτερο μέρος της ακρόπολης. Το Μέλαθρον είχε δύο εισόδους και στο εσωτερικό του υπήρχαν μικρά χωριστά οικοδομήματα. Περιμετρικά της ακρόπολης υπήρχαν αναχώματα για να συγκρατούν τα νερά των χειμάρρων. Τα κτίρια του Γλα καταστράφηκαν από μία πυρκαγιά κοντά στα 1200 π.Χ. και έκτοτε δεν ξανακατοικήθηκαν. 

Η πρώτη συστηματική έρευνα της Ακρόπολης γίνεται από τον Φερδινάνδο Noack, ο οποίος το 1893 και 1894 αποτύπωνε τα ορατά ερείπια φτιάχνοντας ένα τοπογραφικό σχέδιο. Η πρώτη συστηματική ανασκαφή ξεκίνησε από τον Ιωάννη Θρεψιάδη το 1955, υπό την αιγίδα της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας. Ο θάνατος του Θρεψιάδη το 1962 επέφερε την παύση της ανασκαφής. Tο 1972 ο Σπύρος Ιακωβίδης ανέλαβε να μελετήσει το υλικό των ανασκαφών του Θρεψιάδη, ενώ το 1978 η Αρχαιολογική Εταιρεία του εμπιστεύτηκε την ανασκαφή και δημοσίευση της ακρόπολης. 

 Ο Χριστοφίλης Μαγγίδης πραγματοποίησε το 2010-2011 γεωφυσικές διασκοπήσεις στην ακρόπολη.

Από το 2018 έχει ξεκινήσει ένα πενταετές ανασκαφικό πρόγραμμα από την εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία, υπό την διεύθυνση της Έλενας Κουντούρη. Το ανασκαφικό αυτό πρόγραμμα επικεντρώνεται σε κτιριακά κατάλοιπα που είχαν σημειωθεί από τον Noack στο νοτιοδυτικό τμήμα της ακρόπολης. 

 Οι έρευνες της Έλενας Κουντούρη και του Χριστοφίλη Μαγγίδη απέδειξαν, σε αντίθεση με τις πεποιθήσεις του Ιακωβίδη, πως η ακρόπολη είναι πυκνά δομημένη σε όλη της την έκταση.  

Το ανασκαφικό πρόγραμμα διενεργείται από την εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία, υπό τη διεύθυνση της Δρ. Έλενας Κουντούρη, Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων του ΥΠΠΟΑ, με την στενή συνεργασία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Βοιωτίας και την υποστήριξη του Δήμου Ορχομενού και της Ενορίας Παναγίας Σκριπούς. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, το Ίδρυμα Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλόπουλου και το Ίδρυμα Ψύχα.

Συντελεστές ανασκαφικού προγράμματος

Διεύθυνση: 

Δρ Έλενα Κουντούρη, Αρχαιολόγος, Προϊσταμένη Διεύθυνσης Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, ΥΠΠΟΑ

Επιστημονικός Σύμβουλος:

Δρ Αλεξάνδρα Χαραμή, Αρχαιολόγος, Προϊσταμένη ΕΦΑ Βοιωτίας, ΥΠΠΟΑ

Επιστημονική Ομάδα Ανασκαφής:

• Δρ Κώστας Θεοδωρίδης, Αρχαιολόγος, Υπεύθυνος Πολιτιστικής Διαχείρισης TAP AG (Trans Adriatic Pipeline)
• Δρ Κυριακή Καλλιγά, Αρχαιολόγος, ΕΦΑ Βοιωτίας, ΥΠΠΟΑ
• Κλεισθένης Κανιούρας, Τοπογράφος Μηχανικός ΕΜΠ
• Γιώργος Κατσούδας, Συντηρητής Αρχαιοτήτων & Έργων Τέχνης
• Νικόλαος Νινής, Πολιτικός Μηχανικός, ΔΙΠΚΑ, ΥΠΠΟΑ
• Ευτέρπη Ράλλη, Αρχαιολόγος, Προϊσταμένη Τμήματος Συντονισμού και Παρακολούθησης Αρχαιολογικών Ερευνών και
• Εργασιών στο Πλαίσιο Μεγάλων Δημοσίων Έργων, Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, ΥΠΠΟΑ
• Βασιλική Ξ. Σαββατιανού, Αρχιτέκτων Μηχανικός ΕΜΠ, MSc Προστασία Μνημείων
• Νίκος Σεπετζόγλου, Ζωγράφος, Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών
• Σοφία Σπυροπούλου, Αρχαιολόγος, Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, ΥΠΠΟΑ
• Δρ Κατερίνα Σταμούδη, Αρχαιολόγος, ΕΦΑ Πόλης Αθηνών, ΥΠΠΟΑ
  
  Ειδικοί Τεχνικοί Σύμβουλοι/Συνεργάτες (ΥΠΠΟΑ):
   
• Δημοσθένης Σβολόπουλος, Αρχιτέκτων Μηχανικός, Προϊστάμενος Διεύθυνσης Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων
• Θεόδωρος Χατζηθεοδώρου, Τοπογράφος Μηχανικός ΕΜΠ, Προϊστάμενος Τμήματος Αποτυπώσεων, Γεωπληροφορικής
• και Κτηματολογίου, Διεύθυνση Έρευνας και Τεχνικής Υποστήριξης Μελετών και Έργων Αναστήλωσης
• Βασίλης Μπάκας, Τοπογράφος Μηχανικός ΕΜΠ, MSc Γεωπληροφορική, Διεύθυνση Έρευνας και Τεχνικής Υποστήριξης
• Μελετών και Έργων Αναστήλωσης 
• Συμεών Γεσαφίδης, Φωτογραφος, Διεύθυνση Έρευνας και Τεχνικής Υποστήριξης Μελετών και Έργων Αναστήλωσης
  
  
  Εξωτερικοί Συνεργάτες:
   
• Δρ Εύη Μαργαρίτη, Αρχαιοβοτανολόγος, Επίκουρη Καθηγήτρια STARC Institute
• Δρ Aπόστολος Σαρρής, Γεωφυσικός, Διευθυντής Έρευνας στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών, Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας
• Δρ Χάρης Σαρόγλου, Τεχνικός Γεωλόγος ΕΜΠ
• Δρ Παναγιώτης Καρκάνας, Γεωλόγος, Διευθυντής Εργαστηρίου Malcolm H. Wiener Laboratory, Αμερικάνικη Σχολή
• Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.
• Κώστας Ξενικάκης, Φωτογράφος
• Διοικητική - Οικονομική υποστήριξη
• Λευτέρης Λίτσος, Διοικητικός ΠΕ, Προϊστάμενος Τμήματος Υποστήριξης Λειτουργίας, Διεύθυνση Προϊστορικών και
• Κλασικών Αρχαιοτήτων, ΥΠΠΟΑ
• Δημήτρης Κολιοθωμάς, Διοικητικός ΔΕ, Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, ΥΠΠΟΑ
  
  
  Χρηματοδότηση:
  
  Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας
  
  Ίδρυμα Αθηνάς και Παύλου Κανελλόπουλου
  
  Ίδρυμα ΨύχαΣτο ανασκαφικό πρόγραμμα συμμετείχαν 22 φοιτητές και πτυχιούχοι των Τμημάτων Ιστορίας και Αρχαιολογίας των Πανεπιστημίων Ιωαννίνων και Aθηνών και της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου.