Κωπαΐδα

Με την ανεξαρτητοποίηση του ελληνικού κράτους, η αποξήρανση της λίμνης καθίσταται αναγκαία για την εξυγίανση της περιοχής από την ελονοσία, αλλά και για την κάλυψη των επιτακτικών απαιτήσεων της χώρας σε είδη πρώτης ανάγκης - διατροφής (σιτάρι, καλαμπόκι) και την παραγωγή προϊόντων για βιομηχανική εκμετάλλευση (βαμβάκι). Μέχρι, το 1892 έγιναν διάφορες απόπειρες αποξήρανσης που όμως δεν κατάφεραν να έχουν αίσιο τέλος. Το 1887 η Γαλλική εταιρεία, που από το 1880 είχε ξεκινήσει τα έργα αποξήρανσης, εκχώρησε - λόγω αδυναμίας ολοκλήρωσης του έργου - τα δικαιώματα σε Αγγλική εταιρεία, στην «LAKE COPAIS Co. Ltd».

Το σχέδιο που μπήκε σε εφαρμογή ακολουθούσε ουσιαστικά την τεχνική σύλληψη των αρχαίων Μινύων, αξιοποίησε ωστόσο τις κλίσεις και τις επιλογές που πρόσφερε το ίδιο το φυσικό περιβάλλον διοχετεύοντας τα ύδατα της λίμνης μέσα από σήραγγες και διώρυγες στην Υλίκη και στην Παραλίμνη που θα χρησιμοποιούνταν ως υδαταποθήκες για την εξοικονόμηση νερού 3 . Δεδομένου ότι σκοπός των έργων δεν ήταν μόνο η αποξήρανση της λίμνης αλλά και η άρδευση της πεδιάδας, που θα προέκυπτε, σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε ένα ολοκληρωμένο αρδευτικό - αποστραγγιστικό σύστημα .

Μετά, λοιπόν, από τεράστιες καθυστερήσεις, εμπόδια και προβλήματα, στις 21-9-1892 υπογράφηκε στη Θήβα το πρωτόκολλο παραλαβής του έργου, που ήταν το μεγαλύτερο μέχρι τότε έργο από τη σύσταση του Ελληνικού κράτους. Έτσι η λίμνη αποστραγγίστηκε και έγινε κάμπος. Αποξηράνθηκαν περίπου 250.000 στρέμματα.

Η οριστική εγκατάσταση της LAKE COPAIS Co. Ltd προβλεπότανε να γίνει στην Αλίαρτο, όπου ήδη από το 1887 είχαν κτιστεί και τα πρώτα κτίρια. Τα επόμενα χρόνια η πεδιάδα της Κωπαΐδας αρχίζει να καλλιεργείται εντατικά, με κύρια προϊόντα το σιτάρι, το βαμβάκι, το καλαμπόκι, τα όσπρια, τις ντομάτες κτλ. Επίσης, εκτρέφονται, σε μεγάλη κλίμακα, αιγοπρόβατα, βοοειδή και γαλοπούλες. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η παραγωγή του κτήματος της Κωπαΐδας αλλά και όλα τα κτίρια και οι εγκαταστάσεις δεσμεύονται για τις ανάγκες των κατοχικών στρατευμάτων.

Μετά το τέλος του πολέμου, το 1945, η LAKE COPAIS Co. Ltd αναλαμβάνει και πάλι την διοίκηση του κτήματος της Κωπαΐδας. Κατά τα επόμενα χρόνια αρχίζει η συζήτηση για την απαλλοτρίωση της Κωπαΐδας από το Ελληνικό Δημόσιο και τελικά το 1953 τα κτήματα και οι εγκαταστάσεις της Αγγλικής Εταιρίας περνούν στη δικαιοδοσία του Ελληνικού Κράτους. Διανέμονται κτήματα σε 13.000 αγρότες με κληροτεμάχια 14 στρεμμάτων περίπου.

Το 1954, ιδρύεται ο Οργανισμός Κωπαΐδας, που υπάγεται στο Υπουργείο Γεωργίας, για την διαχείριση και συντήρηση των έργων άρδευσης, οδοποιίας κλπ της Κωπαΐδας.

Η Κωπαΐδα σήμερα – την διαχείριση της οποίας έχει από το 2014 η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας - αποτελεί ένα ζωντανό οικοσύστημα περίπου 300.000 στρεμμάτων, όπου απασχολούνται χιλιάδες αγρότες ενώ, γύρω από αυτό αναπτύσσονται διάφορα άλλα επαγγέλματα και δραστηριότητες που σχετίζονται με την αγροτική παραγωγή.